HaberlerUzay

Big Bang’den Bu Yana En Büyük Patlama: Bilim Adamları Büyük Kara Deliklerin Çarpışmasını Tespit Etti

Gökbilimciler, daha önce hiç görülmemiş boyutta, iki kara deliğin şiddetli çarpışmasından gelen sinyali tespit ettiklerini söylüyorlar.

Kara delikler astronomlar için bile giderek daha da yabancı hale geliyor. Keşif ekibinin bir parçası olan Caltech fizikçisi Alan Weinstein, “Bu, insanlığın gözlemlediği Big Bang’den bu yana görülen en büyük patlama” dedi.

Kara delikler, ışığın bile kaçamayacağı kadar yoğun bir şekilde oluşmuş küçük uzay bölgeleridir. Şimdiye kadar gökbilimciler onları yalnızca iki genel boyutta gözlemlemişlerdi. Bir yıldız çöktüğünde oluşan ve yaklaşık olarak küçük şehirler büyüklüğünde olan yıldız kara delikleri adı verilen “küçük” olanlar vardır. Ve milyonlarca, belki milyarlarca, Güneşimizden kat kat daha büyük olan ve çevresinde tüm galaksilerin döndüğü süper kütleli kara delikler de var.

Gökbilimcilerin hesaplamalarına göre, bir şey pek mantıklı gelmiyordu. Patlamadan önce çok büyük yıldızlar esasen karadelik onları tüketmeden kendilerini tüketeceklerdi. Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi’nin araştırma direktörü fizikçi Nelson Christensen‘e göre bilim adamları, yıldız patlamalarının güneşimizin kütlesinin 70 katından daha büyük kara delikleri yaratamayacağını düşünüyordu.

Ardından Mayıs 2019’da iki dedektör, birbirine çarpan iki yıldızı ve kara delikten gelen enerji olduğu ortaya çıkan bir sinyal aldı. Biri güneşimizin 66 katı, diğeri ise güneşin 85 katı idi. Şimdiye kadar keşfedilen ilk kara delik, güneş kütlesinin 142 katı.

Çarpışmada kaybolan, yerçekimi dalgası şeklinde muazzam miktarda enerji, uzayda ışık hızında hareket eden bir dalgalanma meydana gelmekteydi. Bu dalgalanma, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa’daki fizikçilerin geçen yıl LIGO ve Virgo adlı dedektörleri kullanarak yakaladıkları dalgaydı. Sinyalin şifresini çözdükten ve çalışmalarını kontrol ettikten sonra, bilim adamları sonuçları Çarşamba günü Physical Review Letters ve Astrophysical Journal Letters’da yayınladı.

Dedektörler bilim insanlarının yerçekimi dalgalarını ses sinyalleri olarak algılamasına izin verdiğinden, bilim adamları çarpışmayı gerçekten duydu. Tüm şiddet akımı için sinyal yalnızca saniyenin onda biri kadar sürdü. Weinstein, “Bir ses geliyor gibi.” dedi. “Bu ses hoparlörde kulağa pek hoş gelmiyor.” diye ekledi.

Bu çarpışma, yaklaşık 7 milyar yıl önce, evren şu anki yaşının yaklaşık yarısındayken meydana geldi, ancak şu anda tespit edilmesinin nedeni inanılmaz derecede uzakta olması idi.

Daha önce kara delik çarpışmaları gözlemlenmişti, ancak ilgili kara delikler başlangıçta daha küçüktü ve hatta birleşme tipik yıldız kara deliklerinin boyutunun ötesine geçmedi. Christensen, bilim adamlarının galaksilerin merkezindeki süper kütleli kara deliklerin nasıl oluştuğunu hala bilmediğini, ancak bu yeni keşif bir ipucu verebileceğini söyledi.

Harvardlı gökbilimci Avi Loeb, çalışmanın bir parçası olmayan ancak sonuçların yeni astronomik alanların haritasını çıkardığını söyledi iki kara delikten daha büyük olanı, hem Weinstein hem de Christensen, bu teoriyi daha da güçlendirerek daha önceki bir birleşmenin sonucu olabilirdi.

Barnard Koleji gökbilimcisi Janna Levin, “Bu kara delik çiftinin, muhtemelen etrafta uçuşan çok sayıda ölü yıldızın olduğu yoğun bir sistemde tamamen farklı bir şekilde oluşması düşünülebilir, bu da bir kara deliğin uçarken diğerini yakalamasına izin verir.” dedi. Levin ayrıca araştırmanın bir parçası ve “Black Hole Survival Guide” kitabının yazarıdır.

Öte yandan, bilim adamları evrenin etrafında uçan kara deliklerin nasıl yeniden birleşip daha da büyüyeceklerini açıklayamıyorlar. Bunun yerine Büyük Patlama’nın hemen sonrasında süper kütleli kara delikler oluşmuş olabileceği ihtimali üzerinde duruyorlar. Weinstein, “Astrofizikte her zaman sürprizlerle karşı karşıyayız” diye noktaladı.

Yazar Hakkında

Makaleleri

2020 yılının 3. çeyreğinde, bizim gibi tüm uzay meraklıları için kaliteli ve özgün içerikleri harmanlayarak en güncel olacak şekilde yazmaya başladık. Değerli okurlarımızla birlikte bir uzay serüvenine çıktık ve bu serüvende birlikte yol alıyoruz. Bizi takip eden, etmeyen herkese sonsuz teşekkürlerimizi sunuyoruz.
Benzer Yazılar
BilgilerUzay

Uzayda Bu Gün: 17 Ekim 2016, Kargo Roketi Antares

17 Ekim 2016’da Orbital ATK, önceki kargo görevinin başlatılamaması üzerine…
Devamını oku
HaberlerUzay

Soyuz Ekibinin Uzay İstasyonuna Ultra Hızlı Uçuşu

Bir Amerikalı astronot ve iki Rus kozmonot, Uzay İstasyonu’na fırlatıldı. Yolculuk ise…
Devamını oku
HaberlerUzay

NASA, 2024 Artemis Görevi İçin Ay Kıyafetlerini Test Ediyor

NASA, 2024’te astronotları Ay’a indirme planlarından önce yeni uzay giysilerinin…
Devamını oku
E-POSTA ABONELİĞİ
Yeni içerikleri ilk siz okuyun

Hemen şimdi bir mail aboneliği başlatın ve yeni içeriklerden anında haberiniz olsun.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir