Uzay Taşımacılığı Şirketi SpaceX Hakkında Neler Biliyoruz? - Uzayboslugu.com
BilgilerUzay

Uzay Taşımacılığı Şirketi SpaceX Hakkında Neler Biliyoruz?

SpaceX, 6 Mayıs 2002’de Elon Musk tarafından kurulmuştur. Şirketin belirttiği hedefler, Mars‘ın kolonileşmesini sağlamak ve bunu başarmak için, genel olarak uzay taşımacılığı ve uzaya erişim maliyetlerini düşürmektir.

Uzay yolculuğunun bu kadar pahalı olmasının ana nedenlerinden biri, daha önce uçmuş olan donanımların aşağı yukarı hiçbirinin yeniden kullanılmamış olmasıdır. Uzay mekiği de, birçok termal döşemenin değiştirilmesi de dahil olmak üzere, uçuşlar arasında kapsamlı bakım gerektirmiştir. Yörünge aracı ve katı roket iticilerinin tamamen elden geçirilmesi aylar süren maliyetli bir süreç olarak belirlenmiştir.

İlk aşama güçlendiriciler okyanusa doğru harcanacak ve Dünya‘nın atmosferine yeniden girişe dayanacak şekilde inşa edilen insanlı uzay aracı bile asla iki kez uçmayacaktı. Bu nedenle, yeniden kullanılabilirlik SpaceX‘in karar verme sürecinin merkezinde yer almıştır.

Falcon 1, SpaceX tarafından geliştirilen ilk roketti. Bununla birlikte, güçlendiricileri yeniden kullanma teknolojisi henüz geliştirilmediği için tamamen harcanabilirdi. Yaklaşık 21 m (68 ft) yükseklikte dururken, araç emekli olmadan önce hiçbir zaman 180 kg’dan fazla taşımamasına rağmen, yaklaşık 420-500 kg’lık düşük Dünya yörünge kapasitesine kadar bir yük kapasitesine sahipti.

İlk fırlatma gecikmelerinden ve başarısızlıklarından sonra Falcon 1, dördüncü uçuşunda 2008’de yörüngeye bir yük koyan ilk özel olarak finanse edilen fırlatma aracı olduğunda ün kazanmıştır. 2009’daki 5. uçuşundan sonra, yeni Falcon 9 roketinin geliştirme çalışması için emekliye ayrılmıştı.

Falcon 9, Falcon 1’den çok daha güçlü ve önemli ölçüde daha büyük bir araçtır. Falcon 1, tek bir ilk aşama Merlin motoruyla çalıştırılırken, Falcon 9‘da bunlardan dokuz tane var. Falcon 9’un ilk versiyonu, yaklaşık 10 tona kadar düşük Dünya yörüngesine kadar kaldırabilir. Bunun Falcon 1’den yaklaşık 20 kat daha fazla olduğunu ve daha sonra roketin yinelemelerinin bu oranı daha da artırdığı bilinmektedir.

Falcon 9, ilk aşama güçlendiricinin yeniden kullanılabilirliği düşünülerek tasarlandı. Dikkat çekici bir şekilde, Falcon 9’un 2010’daki ilk uçuşundan 2015’te bir güçlendiricinin ilk başarılı inişine kadar sadece 5 yıldan biraz fazla zaman almıştır. Bu noktada, bu başarıyı elde eden dünyadaki ilk organizasyon (hükümetler dahil) olmuştur.

Daha yakın zamanlarda, 2017’de SpaceX, Falcon 9 tasarımının muhtemelen son yinelemesi olan Full Thrust Block 5’in geliştirildiğini duyurdu. Bu sürüm, herhangi bir Falcon 9 varyantının en yüksek güçlü motorlarına sahiptir.

Ayrıca, hızlı geri dönüş sürelerine yardımcı olmak için önceki tasarımlarda çok sayıda iyileştirme içerir ve bu nedenle genel olarak işletme maliyetlerini düşürür.

Blok 5’in ilk uçuşu Mayıs 2018’de yapıldı ve Temmuz 2018’den beri tüm Falcon 9 fırlatmaları Blok 5 varyantları olmuştur.

SpaceX, daha ağır yükleri başlatmak için, yıllarca gecikmelerin ardından Şubat 2018’de nihayet ilk uçuşunu gören Falcon Heavy’yi de geliştirdi. Esasen bu, orta çekirdek ikinci bir aşamayı ve yükü destekleyen 3 birinci aşama Falcon 9 çekirdekten oluşur.

Aradaki fark, yeniden giriş ve iniş yanıkları için ekstra yakıt gereksinimlerinden kaynaklanmaktadır. Bu ekstra yakıt, mevcut yük kapasitesini yörüngeye düşürmektedir.

Falcon 9 ve Falcon Heavy ilk aşama güçlendiriciler, minimum bakımla yaklaşık 10 fırlatma için yeniden kullanılabilir olacak şekilde tasarlanmıştır. Teorik olarak, periyodik yenilemelerle yaklaşık 100 fırlatma mümkündür. SpaceX, gelecekteki görevlere hizmet etmek için önümüzdeki yıllarda mümkün olduğunca çok sayıda Falcon 9 ve Falcon Heavy çekirdeğini yeniden kullanmayı umuyor.

Bu, kaynakları Falcon güçlendiricilerinin yapımından uzaklaştırmalarına ve bunun yerine nihayetinde insanları Mars’a götürecek araç olması amaçlanan Starship projesine odaklanmalarına izin verecektir.

SpaceX, 2018’de Yusaku Maezawa adlı Japon bir milyarder olan Starship’te Ay’a bir seyahat için ilk yolcusunu kaydettirdi. Yolculuk geçici olarak 2023 için planlandı ve Ay’ın etrafında sapıp Dünya’ya dönmesi yaklaşık bir hafta sürmesi planlanmaktadır.

Yazar Hakkında

Makaleleri

2020 yılının 3. çeyreğinde, bizim gibi tüm uzay meraklıları için kaliteli ve özgün içerikleri harmanlayarak en güncel olacak şekilde yazmaya başladık. Değerli okurlarımızla birlikte bir uzay serüvenine çıktık ve bu serüvende birlikte yol alıyoruz. Bizi takip eden, etmeyen herkese sonsuz teşekkürlerimizi sunuyoruz.
Benzer Yazılar
HaberlerUzay

Çin, Ay'dan Örnekler Getirmek İçin İddialı Bir Görev Başlattı

Chang’e 5 adlı görev, Çin’in son on yılda yürüttüğü uzun bir ay misyonları…
Devamını oku
BilgilerUzay

Evrendeki Maddelerden Beslenen Kozmik Oluşum Kuasar Nedir?

NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu‘nun benzersiz yeteneklerini kullanan bir gökbilimci…
Devamını oku
BilgilerUzay

Kara Delikler Neden Bu Kadar Gizemli?

Kara delik, yerçekiminin ışığın bile dışarı çıkamayacağı kadar çekip çektiği uzayda…
Devamını oku
E-POSTA ABONELİĞİ
Yeni içerikleri ilk siz okuyun

Hemen şimdi bir mail aboneliği başlatın ve yeni içeriklerden anında haberiniz olsun.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir